Στην Ελλάδα είναι το ρόδι, σε άλλες χώρες τα πράσινα λαχανικά: τροφές που φέρνουν τύχη την πρώτη μέρα του χρόνου

Οι παραδόσεις Σε κάθε περιοχή του κόσμου την πρώτη μέρα του χρόνου, θεωρητικά τρώνε συγκεκριμένες τροφές που φέρουν τύχη και ευημερία τη νέα χρονιά. Στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο είναι ένα φρούτο, το ρόδι (Punica granatum), ενώ πχ. στην Ιταλία οι φακές. Φυσικά αυτές οι τροφές έχουν σχέση με την παράδοση, και όχι με τι…

Details

Κάλαντα ή αλλιώς σούρβα

Το έθιμο με τη σορβιά (ή αλλιώς σουρβιά) Σε πολλά μέρη της Μακεδονίας και της Θράκης τα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα χτυπούσαν την πόρτα, του σπιτιού που επισκέπτονταν, με ένα ραβδί. Το ραβδί, με το οποίο τα παιδιά χτυπούσαν τις πόρτες είναι κυρίως από σορβιά (σουρβιά) και λέγεται «σουρβάκα» και τα κάλαντα «σούρβα». Από…

Details

Το σπόρδισμα των φύλλων ελιάς

Το έθιμο Το έθιμο «σπόρδισμα των φύλλων» είναι γνωστό από το νησί της Θάσου, όπου και πραγματοποιείται κυρίως τις εορτές των Χριστουγέννων. Τι περιλαμβάνει το έθιμο Οι οικογένειες κάθονται γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά (στάχτη) προς τα έξω και ρίχνουν, γύρω από τα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς (Olea europaea), έχοντας στο μυαλό…

Details

3000 χρόνια πριν, τα κάλαντα των αρχαίων Ελλήνων (έθιμο «Ειρεσιώνη»)

Το έθιμο Η Ειρεσιώνη (από το είρος, έριον= μαλλί προβάτου) ήταν ένα κλαδί ελιάς στολισμένο με γιρλάντες από μαλλί λευκό και κόκκινο και τους πρώτους φθινοπωρινούς καρπούς (σύκα, καρύδια, αμύγδαλα, κάστανα, δημητριακά), ως σύμβολα γονιμότητας της γης. Την εβδόμη ημέρα του μηνός Πυανεψιώνος (22 Σεπτεμβρίου – 20 Οκτωβρίου), παιδιά των οποίων και οι δύο γονείς…

Details

Σκυλοκρέμμυδο: η αγιοβασιλίτσα των γιορτών

Το γούρι της αρχαιότητας Το σκυλοκρέμμυδο ή ασκέλλα (Drimia spp.) χρησίμευε από την αρχαιότητα ως φυλαχτό και το κρεμούσαν πάνω από τις πόρτες των σπιτιών. Για την ακρίβεια, κατά τις μεγάλες νύχτες του χρόνου κρεμούσαν τον βολβό με τα φύλλα του, καθώς τα άνθη του εμφανίζονται αργά το καλοκαίρι. H αντοχή του είδους στις πολύ…

Details

Με “χριστόξυλο” και “πάντρεμα της φωτιάς” έδιωχναν τους… καλικάντζαρους και μάθαιναν πότε θα παντρευθούν!

Με κούτσουρα που έκαιγαν στο τζάκι στα σπίτια της ελληνικής υπαίθρου, οι άνθρωποι ξόρκιζαν τα κακά πνεύματα και εύχονταν για τη νέα χρονιά, ενώ ακόμη και η στάχτη θεωρούταν “ιερή” και σκορπιζόταν στα χωράφια για καλή σοδειά και στους στάβλους για την ευζωία των ζώων αντίστοιχα. Για το “χριστόξυλο”, το “πάντρεμα” της φωτιάς με ξύλα…

Details

Το πιο καθαρό χρυσάφι στον κόσμο: η χαρουπιά και το ξυλοκέρατο

Η ιδιαιτερότητα του ξυλοκέρατου Το ξυλοκέρατο ή χαρούπι είναι ο καρπός της χαρουπιάς (Ceratonia siliqua), κοινού είδους στη νότια Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν ότι οι σπόροι (σπέρματα) του ξυλοκέρατου (ανεξάρτητα του μεγέθους του) έχουν πάντα το ίδιο βάρος (0,20 γρ.). Η σταθερότητα του (πολύ μικρού) βάρους των σπερμάτων ήταν η αιτία που το χρησιμοποιούσαν…

Details

Κλαδαριές, το κάψιμο των ξερών φύλλων και αρκεύθων τις μεγαλύτερες νύχτες του χρόνου

Το έθιμο Οι κλαδαριές ή κλαδαρές είναι ένα έθιμο στην περιοχή του Βόιου (Κοζάνη-Καστοριά). Παρόλο που είναι έθιμο των Χριστουγέννων η προετοιμασία του ξεκινάει  την επόμενη του Αγίου Δημητρίου, στις 27 Οκτωβρίου. Στα χωριά της Καστοριάς τα αποκαλούν “μπουμπούνες”, ενώ σε άλλες περιοχές (π.χ. του Κιλκίς) ονομάζονται κόλιντε. Οι φωτιές που ανάβουν συμβολίζουν τη φωτιά…

Details

Η έμπνευση των αρχαίων Ελλήνων

Η φτέρη Το πιο κοινό είδος φτέρης (Pteridium aquilinum) απαντάται σχεδόν σε όλη την Ελλάδα, αλλά σχηματίζοντας «φτεριάδες» και αλλού πιο αραιά και σπάνια. Τα φύλλα του ανοίγουν σταδιακά σχηματίζοντας έλικα. Η έμπνευση Οι αρχαίοι Έλληνες εμπνεύστηκαν πολύ από την ομορφιά της φύσης. Εικάζεται ότι το σχήμα των νεαρών φύλλων της φτέρης μπορεί να ήταν…

Details