Ένα βότανο, που είναι γνωστό μόνο από αρχαία νομίσματα και αγγεία

Το σύλφιο Το σύλφιο (ή σίλφιο) ήταν ένα από τα πιο γνωστά είδη της αρχαιότητας.  Ανήκει στην οικογένεια των σκιαδανθών (Umbelliferae, Apiaceae) και πιθανολογείται ότι άνηκε στο γένος Ferula. Ήταν σπάνιο φυτό με περιορισμένη εξάπλωση σε ζώνη πλάτους 50 χιλιομέτρων στις ακτές της Κυρήνης (στη σημερινή Λιβύη). Η εντατική του όμως υπερσυλλογή το οδήγησε σε…

Ποια είναι τελικά τα γνωστά «βάγια»

Τα είδη Σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας χρησιμοποιούνται ως «βάγια» διάφορα είδη φυτών. Τα πιο συνηθισμένα είναι η δάφνη (Laurus nobilis) και η μυρτιά (Myrtus communis) ενώ σπάνια χρησιμοποιείται και ο φοίνικας (Phoenix spp.). Τα πραγματικά βάγια H πιο επικρατούσα άποψη είναι ότι βάγια ήταν οι φοίνικες (και για την ακρίβεια χουρμαδιες, Phoenix dactylifera). Η…

Το σιτάρι, ο Αιγαίας, το “κατσικίσιο” πέλαγος και η στεναχώρια

Το σιτάρι στην αρχαία Ελλάδα Τα τελευταία χρόνια κυκλοφορεί η είδηση πως οι αρχαίοι Έλληνες ήταν έξυπνοι γιατί δεν έτρωγαν σιτάρι, παρά μόνο Ζέα. Η αλήθεια όμως δεν είναι αυτή. Οι αρχαίοι Έλληνες, όχι απλά τρώγανε σιτάρι (για την ακρίβεια τρώγανε περισσότερο κριθάρι), αλλά ένας από τους λόγους που μεγαλούργησε η Μεγάλη Ελλάδα (σημερινή Σικελία)…

Μια φορά και έναν καιρό: η παιδική σειρά που κέρδισε όλο τον κόσμο

Η δημιουργία της σειράς Δημιουργός της σειράς ήταν ο Γάλλος Άλμπερτ Μπαρίγιε, ιδρυτής της εταιρείας παραγωγής Procidis, η οποία πολλές δεκαετίες παρήγαγε πετυχημένες σειρές κινουμένων σχεδίων στη Γαλλία. Ο Μπαρίγιε ασχολούνταν με την συγγραφή βιβλίων και σεναρίων που αφορούσαν τα παιδιά. Τη δεκαετία του ’60 αποφάσισε να δημιουργήσει την δική του εταιρεία ώστε να ασχοληθεί…

Η λυσιμάχια του Λυσίμαχου και το «λύσι-μάχειν»

Η ονομασία του είδους Το φυτό πήρε προς τιμή του Βασιλιά Λυσίμαχο το όνομά του. Ο Λυσίμαχος ήταν στρατηγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου και Βασιλιάς της Θράκης, και είχε ανακαλύψει ότι ένα συγκεκριμένο είδος φυτού όταν τοποθετηθεί πάνω στις πληγές των στρατιωτών σταματάει την αιμορραγία. Μια δεύτερη θεωρία υποστηρίζει ότι ανακαλύφθηκε από στρατιώτες κατά την ανάπαυλα…

Το σχήμα της “καρδιάς” είναι μάλλον εμπνευσμένο από το εξαφανισμένο είδος “σύλφιο”

Το σχήμα Το σχήμα της καρδιάς, η γνωστή «κόκκινη» καρδούλα δεν έχει κάποια σχέση με το πραγματικό σχήμα της καρδιάς. Υπάρχουν διάφορες θεωρίες για το πως καθιερώθηκε το συγκεκριμένο σχήμα. Οι πιθανές εκδοχές Μια από τις πιο ισχυρές εκδοχές έχει να κάνει με τον κισσό (Hedera helix). Ένα στεφάνι κισσού φαίνεται να ήταν αυτό που…

Ίσως η πιο διαδεδομένη απεικόνιση σε νόμισμα: η θεά Αθηνά (η κουκουβάγια), με το δώρο της, το κλαδί ελιάς

Η Αθηνά γλαύκα H θεά σοφία (η γλαύκα Θεά Αθηνά) χάρισε στους Αθηναίους την ελιά (Olea europaea), σύμβολο ειρήνης, γαλήνης, νίκης κ.ά. Η αρχαία αθηναϊκή δραχμή ήταν ένα παγκόσμιο νόμισμα και, όπως και σήμερα το ευρώ, ταξιδεύει σε όλον τον κόσμο. Το σύμβολο αυτό εμφανίζεται και αλλού, όπως στα βιβλία της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, σύμβολο του…

Καρυάτιδες, οι κόρες της Καρυάς και της καρυδιάς

Η έμπνευση Η έμπνευση για τη μορφή των «Καρυάτιδων» φαίνεται να ήταν από την Καρυά Λακωνίας και έναν λατρευτικό χορό Παρθένων (τα Καρυάτεια), μια ιδιότυπη γιορτή των Καρυών που ήταν αφιερωμένη στη θεά Άρτεμη. Προστάτιδα τους ήταν η Νύμφη Καρυά που ο Απόλλωνας τη μεταμόρφωσε σε καρυδιά. Καρυά ονομάστηκε έτσι από τις μάλλον πολλές καρυδιές…

Στην Ελλάδα είναι το ρόδι, σε άλλες χώρες τα πράσινα λαχανικά: τροφές που φέρνουν τύχη την πρώτη μέρα του χρόνου

Οι παραδόσεις Σε κάθε περιοχή του κόσμου την πρώτη μέρα του χρόνου, θεωρητικά τρώνε συγκεκριμένες τροφές που φέρουν τύχη και ευημερία τη νέα χρονιά. Στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο είναι ένα φρούτο, το ρόδι (Punica granatum), ενώ πχ. στην Ιταλία οι φακές. Φυσικά αυτές οι τροφές έχουν σχέση με την παράδοση, και όχι με τι…

Κάλαντα ή αλλιώς σούρβα

Το έθιμο με τη σορβιά (ή αλλιώς σουρβιά) Σε πολλά μέρη της Μακεδονίας και της Θράκης τα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα χτυπούσαν την πόρτα, του σπιτιού που επισκέπτονταν, με ένα ραβδί. Το ραβδί, με το οποίο τα παιδιά χτυπούσαν τις πόρτες είναι κυρίως από σορβιά (σουρβιά) και λέγεται «σουρβάκα» και τα κάλαντα «σούρβα». Από…