Καρυάτιδες, οι κόρες της Καρυάς και της καρυδιάς

Η έμπνευση Η έμπνευση για τη μορφή των «Καρυάτιδων» φαίνεται να ήταν από την Καρυά Λακωνίας και έναν λατρευτικό χορό Παρθένων (τα Καρυάτεια), μια ιδιότυπη γιορτή των Καρυών που ήταν αφιερωμένη στη θεά Άρτεμη. Προστάτιδα τους ήταν η Νύμφη Καρυά που ο Απόλλωνας τη μεταμόρφωσε σε καρυδιά. Καρυά ονομάστηκε έτσι από τις μάλλον πολλές καρυδιές…

Στην Ελλάδα είναι το ρόδι, σε άλλες χώρες τα πράσινα λαχανικά: τροφές που φέρνουν τύχη την πρώτη μέρα του χρόνου

Οι παραδόσεις Σε κάθε περιοχή του κόσμου την πρώτη μέρα του χρόνου, θεωρητικά τρώνε συγκεκριμένες τροφές που φέρουν τύχη και ευημερία τη νέα χρονιά. Στην Ελλάδα και στη Μεσόγειο είναι ένα φρούτο, το ρόδι (Punica granatum), ενώ πχ. στην Ιταλία οι φακές. Φυσικά αυτές οι τροφές έχουν σχέση με την παράδοση, και όχι με τι…

Κάλαντα ή αλλιώς σούρβα

Το έθιμο με τη σορβιά (ή αλλιώς σουρβιά) Σε πολλά μέρη της Μακεδονίας και της Θράκης τα παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα χτυπούσαν την πόρτα, του σπιτιού που επισκέπτονταν, με ένα ραβδί. Το ραβδί, με το οποίο τα παιδιά χτυπούσαν τις πόρτες είναι κυρίως από σορβιά (σουρβιά) και λέγεται «σουρβάκα» και τα κάλαντα «σούρβα». Από…

Το σπόρδισμα των φύλλων ελιάς

Το έθιμο Το έθιμο «σπόρδισμα των φύλλων» είναι γνωστό από το νησί της Θάσου, όπου και πραγματοποιείται κυρίως τις εορτές των Χριστουγέννων. Τι περιλαμβάνει το έθιμο Οι οικογένειες κάθονται γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά (στάχτη) προς τα έξω και ρίχνουν, γύρω από τα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς (Olea europaea), έχοντας στο μυαλό…

3000 χρόνια πριν, τα κάλαντα των αρχαίων Ελλήνων (έθιμο «Ειρεσιώνη»)

Το έθιμο Η Ειρεσιώνη (από το είρος, έριον= μαλλί προβάτου) ήταν ένα κλαδί ελιάς στολισμένο με γιρλάντες από μαλλί λευκό και κόκκινο και τους πρώτους φθινοπωρινούς καρπούς (σύκα, καρύδια, αμύγδαλα, κάστανα, δημητριακά), ως σύμβολα γονιμότητας της γης. Την εβδόμη ημέρα του μηνός Πυανεψιώνος (22 Σεπτεμβρίου – 20 Οκτωβρίου), παιδιά των οποίων και οι δύο γονείς…

Σκυλοκρέμμυδο: η αγιοβασιλίτσα των γιορτών

Το γούρι της αρχαιότητας Το σκυλοκρέμμυδο ή ασκέλλα (Drimia spp.) χρησίμευε από την αρχαιότητα ως φυλαχτό και το κρεμούσαν πάνω από τις πόρτες των σπιτιών. Για την ακρίβεια, κατά τις μεγάλες νύχτες του χρόνου κρεμούσαν τον βολβό με τα φύλλα του, καθώς τα άνθη του εμφανίζονται αργά το καλοκαίρι. H αντοχή του είδους στις πολύ…

Με “χριστόξυλο” και “πάντρεμα της φωτιάς” έδιωχναν τους… καλικάντζαρους και μάθαιναν πότε θα παντρευθούν!

Με κούτσουρα που έκαιγαν στο τζάκι στα σπίτια της ελληνικής υπαίθρου, οι άνθρωποι ξόρκιζαν τα κακά πνεύματα και εύχονταν για τη νέα χρονιά, ενώ ακόμη και η στάχτη θεωρούταν “ιερή” και σκορπιζόταν στα χωράφια για καλή σοδειά και στους στάβλους για την ευζωία των ζώων αντίστοιχα. Για το “χριστόξυλο”, το “πάντρεμα” της φωτιάς με ξύλα…

Το πιο καθαρό χρυσάφι στον κόσμο: η χαρουπιά και το ξυλοκέρατο

Η ιδιαιτερότητα του ξυλοκέρατου Το ξυλοκέρατο ή χαρούπι είναι ο καρπός της χαρουπιάς (Ceratonia siliqua), κοινού είδους στη νότια Ελλάδα. Οι αρχαίοι Έλληνες ανακάλυψαν ότι οι σπόροι (σπέρματα) του ξυλοκέρατου (ανεξάρτητα του μεγέθους του) έχουν πάντα το ίδιο βάρος (0,20 γρ.). Η σταθερότητα του (πολύ μικρού) βάρους των σπερμάτων ήταν η αιτία που το χρησιμοποιούσαν…

Κλαδαριές, το κάψιμο των ξερών φύλλων και αρκεύθων τις μεγαλύτερες νύχτες του χρόνου

Το έθιμο Οι κλαδαριές ή κλαδαρές είναι ένα έθιμο στην περιοχή του Βόιου (Κοζάνη-Καστοριά). Παρόλο που είναι έθιμο των Χριστουγέννων η προετοιμασία του ξεκινάει  την επόμενη του Αγίου Δημητρίου, στις 27 Οκτωβρίου. Στα χωριά της Καστοριάς τα αποκαλούν “μπουμπούνες”, ενώ σε άλλες περιοχές (π.χ. του Κιλκίς) ονομάζονται κόλιντε. Οι φωτιές που ανάβουν συμβολίζουν τη φωτιά…